De blinde vlek die iedereen heeft

Iedereen kent zijn sterke kant. Vraag iemand naar zijn zwakke plek en het wordt stiller. Niet omdat die er niet is, maar omdat je hem zelf het slechtst ziet. Precies daar zit de blinde vlek waar niemand aan ontkomt.

Waarom je jezelf niet scherp ziet

Een blinde vlek is een gebied waar je jezelf overschat of waar je liever niet kijkt. Je hebt er een verhaal over dat klopt in je eigen hoofd. Dat verhaal beschermt je, dus je toetst het bijna nooit.

Je hersenen doen dit werk automatisch. Ze vullen de gaten in je zelfbeeld gladjes op. Waar je faalt, ligt het net iets vaker aan de omstandigheden. Waar je slaagt, was het je eigen verdienste. Zo blijft het beeld heel, en de zwakke plek onzichtbaar.

Anderen zien wat jij mist

Wat voor jou verborgen blijft, valt een buitenstaander direct op. Zij zien je gedrag, niet je bedoeling. Jij weet wat je van plan was. Zij zien alleen wat je deed. Dat verschil is precies de plek waar de blinde vlek woont.

Daarom hoor je van anderen vaak iets terug dat je verrast. Een terugkerende opmerking die je eerst wegwuift. Toch is die herhaling het duidelijkste signaal dat er iets zit. Als drie mensen los van elkaar hetzelfde zeggen, is het geen toeval meer.

Een eerlijke diagnose begint niet bij wat je ziet, maar bij het toegeven dat je iets mist.

Een ondernemer die dacht dat hij losliet

Neem een ondernemer met een klein team. Hij vertelt iedereen dat hij goed delegeert. Taken gaan de deur uit, mensen krijgen ruimte, dat is zijn verhaal. Toch komt elk besluit uiteindelijk weer op zijn bureau terug.

Zijn team ervaart iets anders. Ze mogen beginnen, maar niet afmaken. Bij de laatste stap neemt hij het steeds over. Hij noemt dat betrokkenheid. Zij noemen het controle. Pas toen een medewerker het hardop zei, viel het kwartje. De blinde vlek was niet zijn onvermogen om los te laten. Het was zijn overtuiging dat hij dat al deed.

Vraag actief om een spiegel

Wachten tot iemand het uit zichzelf zegt werkt niet. De meeste mensen houden hun mond, uit beleefdheid of gemak. Je moet er dus zelf om vragen, en op een manier die eerlijk antwoord uitlokt. Een vage vraag levert een vaag antwoord op.

Maak de vraag concreet en veilig. Vraag niet of iets goed ging, maar wat beter kon. Een paar manieren die werken:

• Vraag naar één ding, niet naar alles tegelijk.
• Vraag het aan iemand die je eerlijk durft te zijn.
• Vraag naar gedrag, niet naar je karakter.
• Zwijg na de vraag en laat de stilte het werk doen.

En als het antwoord komt, ga je niet verdedigen. De reflex om uit te leggen is precies de reflex die je blinde vlek in stand houdt. Luister, noteer, en bedank. Wegen doe je later, in je eentje.

Van ongemak naar richting

Zo'n antwoord horen doet even pijn. Dat hoort erbij. Het ongemak is het bewijs dat je iets raakt wat je zelf niet zag. Wie nooit schrikt van feedback, vraagt waarschijnlijk de verkeerde vragen, of aan de verkeerde mensen.

Het mooie is dat een blinde vlek die je eenmaal kent, geen blinde vlek meer is. Hij wordt een werkpunt. En een werkpunt kun je aanpakken, oefenen, verbeteren. Het enige wat je in de weg zat, was dat je niet wist dat hij er was.

Een scherpe kijk op jezelf is de eerste stap in elke D+ Methode, maar hij begint klein en nuchter. Niet met een groot plan, maar met één eerlijke vraag aan iemand die je vertrouwt. De moedigste diagnose is niet zien wat je goed doet. Het is durven horen wat je zelf niet zag.