Een ervaring rijker. Zo praten we een tegenvaller goed. Er is iets bij gekomen, zeggen we, ook al deed het pijn. Maar vaak klopt dat niet. Vaak ben je niet iets rijker, maar iets armer: een illusie kwijt. En dat voelt als verlies, niet als groei.
Toch is dat verlies precies waar het begint. Een illusie is een verhaal over jezelf dat prettig is, maar niet waar. Zolang het overeind staat, bouw je op zand. Valt het om, dan zie je voor het eerst waar je echt staat. Dat is geen achteruitgang. Dat is grond onder je voeten.
De illusie dat druk hetzelfde is als groei
Neem een ondernemer die het al jaren druk heeft. Zijn agenda zit vol, zijn telefoon staat roodgloeiend, hij komt handen tekort. Dat voelt als groei. Wie het zo druk heeft, is toch goed bezig?
Tot deze ondernemer een keer stilstaat en naar de cijfers kijkt. De omzet is al twee jaar hetzelfde. De drukte leverde beweging op, geen vooruitgang. Dat is het moment dat de illusie sneuvelt: druk zijn is niet hetzelfde als groeien. Dat inzicht doet pijn, want het haalt een verhaal onderuit waar hij lang op leunde. En toch is het het eerste eerlijke beeld in jaren. Nu pas kan hij iets veranderen, want nu weet hij wat er echt aan de hand is.
Waarom het voelt als achteruitgang
Een illusie kwijtraken voelt als een stap terug. Je had een beeld van jezelf, en dat beeld was mooier dan de werkelijkheid. Wat overblijft lijkt kaler en kleiner. Logisch dat je liever wegkijkt.
Maar het gevoel bedriegt. Je bent niets kwijt wat er echt was. Je bent iets kwijt wat er nooit was, alleen leek te zijn. De vaardigheid die je dacht te hebben, had je nog niet. Het talent dat je zou dragen, droeg niet. Dat besef voelt als krimp, terwijl het eigenlijk scherpstellen is.
Waarom we ze zo lang vasthouden
Illusies zijn comfortabel. Ze beschermen je tegen een waarheid die even schuurt. Zolang je gelooft dat je er bijna bent, hoef je niet te beginnen aan het zware werk. Zolang je denkt dat het aan de omstandigheden ligt, hoef je niet naar jezelf te kijken.
Daarom sneuvelen ze zelden vanzelf. Meestal is er iets nodig dat je niet kunt wegpraten: een cijfer, een uitslag, een spiegel die iemand je voorhoudt. Dat moment voelt hard. Toch is het een cadeau, ook al is het niet zo verpakt.
Een eerlijk beeld is een bruikbaar beeld
Precies daar zit de winst. Een vleiend beeld kun je bewonderen, maar er niets mee. Een eerlijk beeld is lelijker, maar je kunt ermee werken.
Dit is waar de D+ Methode begint, bij de diagnose. Niet bij wat je hoopt of vreest, maar bij wat er is. Eerlijk kijken kost je je mooiste illusies. Het geeft je er iets voor terug wat veel meer waard is: een startpunt dat klopt. Wie weet waar hij staat, weet ook wat de volgende stap is. Wie zichzelf voor de gek houdt, blijft stappen zetten in de verkeerde richting, en snapt niet waarom het niet opschiet.
Een illusie kwijtraken is trouwens iets anders dan je ambitie opgeven. Je droom mag groot blijven. Alleen het valse verhaal over waar je nu al staat, dat moet weg. Je mikpunt verandert niet, je vertrekpunt wordt eerlijk. En juist dat maakt de weg ernaartoe voor het eerst begaanbaar.
Je bouwt alleen op wat waar is
Op een illusie kun je niets bouwen. Elk plan dat op een verkeerd zelfbeeld rust, wankelt vroeg of laat. Je traint voor een niveau dat je al hebt, of je mikt op een doel dat niet van jou is. Het houdt geen stand, want de basis klopt niet.
Terug naar de ondernemer. Zodra hij ziet dat druk hem niets oplevert, kan hij kiezen. Hij schrapt het werk dat alleen maar bezighoudt en houdt over wat echt iets oplevert. Zijn agenda wordt leger, zijn resultaat beter. Dat had nooit gekund zolang hij de drukte voor groei aanzag.
Op iets waars kun je wel bouwen, ook als het tegenvalt. Een eerlijk startpunt is misschien lager dan je hoopte, maar het is echt. En echt houdt. Elke stap die je daarvandaan zet telt, omdat hij vertrekt vanaf de goede plek. Een kleine echte stap is meer waard dan een grote gedachte stap. De eerste brengt je vooruit, de tweede staat alleen op papier.
Dus de volgende keer dat je een illusie kwijtraakt, baal er even van. Over hoe goed je al was, hoe snel het zou gaan, hoe druk hetzelfde is als vooruitgang. En kijk dan nog eens. Je bent niet armer geworden. Je bent alleen iets kwijt wat je in de weg zat. Rijker is niet altijd meer. Soms is het gewoon: waar.
De Doelsterk-nieuwsbrief
Over doelen stellen, volhouden en groeien. Kort, leuk en meteen bruikbaar. Meld je gratis aan.
Je krijgt een bevestigingsmail. Klik de link erin om je aanmelding af te ronden.