Veel doelen leven alleen in het hoofd van de baas ervan. Jij weet precies wat je bedoelt, wat goed is, wanneer het klaar is. Maar vraag iemand anders ernaar en het valt uit elkaar. Zo'n doel zit vast aan jou. En alles wat aan één persoon vastzit, valt om zodra die persoon er even niet is.
Een doel dat aan jou vastzit
Je hebt een helder doel voor ogen, maar het staat nergens anders dan in je hoofd. De context, de nuance, het gevoel erbij, dat draag jij. Zolang jij erbij bent, loopt het. Ben je er even niet, dan weet niemand wat je precies bedoelde.
Zo'n doel is niet transparant. Het is een privé-afspraak met jezelf. Anderen zien de buitenkant, een paar woorden, maar niet wat je er echt mee bedoelt. En wat ze niet snappen, kunnen ze niet dragen.
Transparant betekent leesbaar zonder jou
Een transparant doel is een doel dat iemand anders net zo leest als jij. Een teamgenoot, een opvolger, je eigen zelf over drie maanden. Geen uitleg van jou nodig, geen vertaling ter plekke. Het staat er, en het klopt voor iedereen die het leest.
Dat is meer dan netjes. Een doel dat alleen jij begrijpt, moet jij in je eentje dragen. Een doel dat iedereen begrijpt, kun je delen, overdragen en samen bewaken. Het verschil zit niet in het doel zelf, maar in hoe je het opschrijft.
Een coach wil dat een speler volwassener wordt op het veld. Voor hemzelf is dat glashelder. Maar als hij een wedstrijd mist, weet zijn assistent niet waarop hij moet letten, en de speler niet wat er van hem wordt verwacht. Het doel zit vast aan de coach. Hij maakt het transparant: in het laatste kwartier neemt de speler zelf de keuze over de vrije trap. Nu ziet iedereen hetzelfde, ook zonder de coach erbij.
Hoe maak je een doel transparant?
Het komt neer op één ding: haal het doel uit je hoofd en zet het zo neer dat het buiten jou om klopt. Drie dingen helpen daarbij.
Maak het waarneembaar. Niet "meer zelfvertrouwen" of "volwassener", want dat leest iedereen anders. Beschrijf iets dat je kunt zien gebeuren. Wat doet iemand anders of meer als het doel is gehaald?
Haal je eigen context eruit. Schrap het jargon en de aannames die alleen jij hebt. Kent een buitenstaander een woord niet, dan ken jij het even ook niet.
Leg klaar buiten je hoofd. Spreek af waaraan jullie samen zien dat het doel is bereikt. Zolang dat alleen in jouw hoofd zit, blijft het jouw doel, niet dat van het team.
Een doel dat je zelf moet blijven uitleggen, heb je nog niet af.
De test: geef het weg
Er is een simpele toets. Geef je doel aan iemand anders en laat hem het navertellen. Klopt wat hij zegt met wat jij bedoelde? Dan is het transparant. Moet je bijsturen met "nee, ik bedoelde eigenlijk", dan zit het nog aan jou vast.
Die toets is streng, en dat is de bedoeling. Wie zijn doel kan weggeven zonder dat het vervormt, heeft het scherp. De rest zit nog in zijn hoofd.
Een transparant doel is niet minder van jou, het is alleen niet meer afhankelijk van jou. Dat is waar D2 Doelformulering naartoe werkt: een richting die zo helder op tafel ligt dat een ander hem kan oppakken. Schrijf je doel dus niet voor jezelf op, maar voor de eerste die het na jou leest.
De Doelsterk-nieuwsbrief
Over doelen stellen, volhouden en groeien. Kort, leuk en meteen bruikbaar. Meld je gratis aan.
Je krijgt een bevestigingsmail. Klik de link erin om je aanmelding af te ronden.