Je staat voor een groep waarin het niveau alle kanten op gaat. De sterkste zit te wachten tot de oefening eindelijk uitdaging biedt. De zwakste loopt achter de feiten aan en haakt stilletjes af. Eén tempo bedienen lukt niet: of je verveelt de top, of je verliest de staart.
Differentiëren klinkt als de oplossing, maar veel coaches zijn bang dat ze de groep dan in stukjes hakken. Dat hoeft niet. Verschil benutten is iets anders dan de groep splijten.
Eén tempo bedient niemand goed
Als je mikt op het midden, zit je er voor bijna iedereen naast. De sterke krijgt te weinig prikkel en zakt weg in routine. De zwakke krijgt te veel ineens en verliest het vertrouwen. Het gemiddelde lid bestaat niet, dus coachen op het gemiddelde raakt niemand echt.
De vraag is niet hoe je iedereen op hetzelfde punt krijgt. De vraag is hoe je iedereen op zijn eigen punt vooruit krijgt, binnen dezelfde sessie.
Neem een looptraining waarin de snelste al twee rondes voorligt terwijl de langzaamste net niet meekomt. Geef je iedereen dezelfde afstand, dan verveelt de een zich en raakt de ander ontmoedigd. Geef je dezelfde tijd met een eigen doel, samen dertig minuten, ieder op zijn tempo, dan werkt iedereen even hard aan iets wat bij hem past.
Verschil is geen probleem dat je wegpoetst
Een groep met grote niveauverschillen heeft een voordeel dat een gelijke groep mist. De sterken kunnen voordoen, uitleggen en de lat zichtbaar maken. De minder sterken stellen de vragen die de sterken allang waren vergeten. Wie verschil ziet als rommel die weg moet, gooit dat voordeel weg.
Zet die verschillen aan het werk. Laat een gevorderde een onderdeel begeleiden, laat een beginner hardop nadenken zodat de rest meekijkt. Je leert sneller van iemand die net een stap verder is dan van jou als coach.
Zelfde oefening, andere lat
Je hoeft niet voor elk niveau een eigen programma te bouwen. Dat is onbegonnen werk en het hakt je groep meteen in losse eilandjes. Houd één oefening, en varieer de eis erbinnen. Dezelfde beweging, maar de een let op zuiverheid en de ander op tempo. Dezelfde opdracht, maar met of zonder hulpmiddel. Hetzelfde spel, andere rol.
Zo blijft iedereen in dezelfde ruimte bezig met dezelfde kern. Het beeld klopt nog: dit is één team. Alleen de lat ligt per persoon op de juiste hoogte.
Een gezamenlijk doel houdt de groep heel
Differentiëren splijt pas als ieder zijn eigen kant op werkt zonder gedeeld punt aan de horizon. Dat voorkom je met een doel dat van de hele groep is. Een wedstrijd die je samen wint of verliest. Een uitvoering waar iedereen een onmisbaar deel in heeft. Een prestatie waar de zwakste schakel evenveel toe doet als de sterkste.
Onder die gezamenlijke paraplu mag iedereen zijn eigen weg lopen. De sterke trekt, de zwakke groeit, en ze hebben elkaar nodig om er te komen. Het gedeelde doel is de lijm. Het individuele doel is de motor.
Spreek het hardop uit
Verschil wordt pas pijnlijk als het stilletjes gebeurt. Als de zwakke voelt dat hij wordt ontzien zonder dat het benoemd is, of de sterke denkt dat hij wordt afgeremd, ontstaat wrijving. Zeg gewoon wat je doet. Jij werkt deze week aan dit, jij aan dat, en samen gaan we daarvoor. Open over het verschil is minder verdelend dan stil verschil.
Vraag het ze ook. Veel groepsleden weten zelf prima waar hun rek zit. Wie mag meedenken over zijn eigen lat, voelt zich geen geval dat apart wordt gezet, maar mede-eigenaar van wat hij doet.
Differentiëren begint met de lat per persoon op de juiste hoogte leggen. De D+ Methode helpt je een doel te formuleren dat past bij waar iemand nu staat. Maar de lat alleen splijt. Een gedeeld doel aan de horizon is wat van losse niveaus weer één team maakt.
De Doelsterk-nieuwsbrief
Over doelen stellen, volhouden en groeien. Kort, leuk en meteen bruikbaar. Meld je gratis aan.
Je krijgt een bevestigingsmail. Klik de link erin om je aanmelding af te ronden.